De kans is groot dat tanken de komende jaren een stuk pijnlijker wordt voor je portemonnee. Beleidskeuzes in Den Haag, Europese regels en geopolitieke spanningen duwen prijzen omhoog, met vooral dieselrijders op korte termijn en benzinerijders later in de vuurlinie.
Wat er op stapel staat
Waar een volle tank nu al flink aantikt, dreigt het verschil de komende jaren structureel groter te worden. Diesel wordt relatief snel duurder door nationaal beleid, benzine later door Europese klimaatregels. Samen zorgen ze voor stevige sprongen aan de pomp.
Vanaf 2028 komt daar voor benzine een nieuwe prijsprikkel bij via het emissiehandelssysteem ETS2, in de volksmond ‘Timmermans-taks’. Tel daarbij het aflopen van de accijnskorting op, en je komt uit op circa 33 cent per liter.
Diesel onder druk door coalitiekeuze
De coalitie koos eerder om vooral automobilisten op benzine te ontzien door de accijnsverlaging te verlengen. Voor diesel bleef zo’n verlenging uit. VVD’er Eelco Heinen was bij die afweging betrokken, waarmee een ongelijk speelveld tussen rijders van beide brandstoffen ontstond.
De gedachte daarachter: beperkte budgetruimte en de toenmalige dieselprijs, die lager lag dan benzine. Voor veel dieselrijders voelt dat inmiddels wrang, want de marktrealiteit draaide om en de rekening komt nu sneller bij hen terecht.
Wat verandert er per januari
Vanaf januari volgend jaar valt een eerdere fiscale verlichting voor diesel weg. In de praktijk betekent dat een verhoging van ongeveer twaalf eurocent per liter. Het ministerie van Financiën houdt er nadrukkelijk rekening mee dat deze stap gewoon doorgaat.
Huishoudens met een dieselauto merken dat direct, net als mkb’ers en transporteurs. Zeker in de logistiek, bouw en landbouw, waar diesel onmisbaar is, dreigen kosten door te sijpelen naar prijzen van producten en diensten die we allemaal dagelijks gebruiken.
Geopolitieke druk op de olieprijs
Alsof dat niet genoeg is, zorgt onrust in het Midden-Oosten voor extra druk op de olieprijs. Verstoring rond de Straat van Hormuz, een sleutelroute voor tankers, heeft wereldwijd schokken veroorzaakt in aanbod en daarmee in de groothandelsprijzen.
Olie is een wereldmarkt, dus elke hapering werkt door. Raffinaderijen en handelaren rekenen risico’s en hogere inkoop snel door, waardoor we aan de pomp te maken krijgen met sprongen die niets te maken hebben met je rijgedrag of auto.
Wat zei heinen destijds
Minister Heinen legde eerder uit dat diesel destijds aanzienlijk goedkoper was dan benzine. Daardoor lag de urgentie bij het doortrekken van de benzinekorting. Sinds de regionale spanningen oplaaiden, is diesel echter al grofweg vijftig cent per liter duurder geworden.
Dat zet de redenering van toen onder druk, maar maakt het politieke dossier niet eenvoudiger. Want iedere euro verlaging kost de schatkist veel geld, terwijl andere uitgaven – van zorg tot veiligheid – óók om aandacht en middelen vragen.
Kabinet houdt opties open
Op de vraag of het kabinet de plannen herziet, blijft de toon voorzichtig. Heinen wil niet vooruitlopen op besluiten. Dat klinkt saai, maar betekent wel dat er achter de schermen ruimte wordt gehouden voor aanpassingen als omstandigheden verergeren.
Voor automobilisten en ondernemers is die onzekerheid lastig plannen. Contracten, ritprijzen en budgetten worden vaak maanden vooruit vastgelegd. Als de pompprijs dan onverwacht versnelt, is het corrigeren pijnlijk en volgt de rekening onvermijdelijk bij klanten of personeel.
Europese ets2 in aantocht
Naast nationaal beleid telt de Europese laag zwaar mee. Het nieuwe ETS2 breidt emissiehandel uit naar wegverkeer en gebouwen. Leveranciers van brandstoffen moeten uitstootrechten kopen, en die kosten zie je uiteindelijk terug in elke liter benzine of diesel.
Het systeem, in de volksmond de ‘Timmermans-taks’, werkt met schaarste en prijsvorming. Schattingen wijzen op minimaal dertien cent per liter extra vanaf 2028. Hoe hoog precies hangt af van CO₂-prijzen, economische groei en weersomstandigheden in Europa.
Waarom benzine 33 cent kan stijgen
Precies in het jaar dat ETS2 ingaat, loopt ook de Nederlandse accijnskorting op benzine af. Dat dubbele effect telt op. In ramingen kom je dan op ongeveer drieëndertig cent per liter duurder uit, vergeleken met nu.
Belangrijk: dat is zónder extra schokken op de oliemarkt. Valt de wereldprijs ongunstig uit, dan kan het meer worden; daalt die, dan dempt het de pijn. De fiscale richting blijft echter duidelijk omhoog gericht.
Effect op huishoudens en inflatie
Voor gezinnen die afhankelijk zijn van de auto, zeker buiten de Randstad, tikt elke cent mee. Woon-werkverkeer, kinderopvang, sportclubs en mantelzorg: het zijn kilometers die je niet zomaar schrapt, waardoor maandlasten stijgen en buffers sneller slinken.
Hogere brandstofprijzen kunnen bovendien inflatie aanwakkeren. Transport wordt duurder, dus supermarkten, webwinkels en bouwmarkten rekenen meer. Zo glipt een verhoging aan de pomp via vele tussenstops door naar je kassabon, zelfs als je zelf nauwelijks rijdt.
Wat kan het kabinet doen
Politiek zijn er knoppen om aan te draaien: accijnsverlaging verlengen, tijdelijk compenseren voor bepaalde sectoren, of elders lasten verlagen. Maar elke keuze heeft een prijskaartje, en structureel goedkope fossiele brandstoffen botsen met klimaatdoelen én begrotingsdiscipline.
Daarbij spelen coalitiedynamiek en verkiezingskalenders mee. Een kabinet dat wil hervormen, moet tegelijk draagvlak houden bij forenzen en ondernemers. Dat vraagt om creatieve combinaties van sparen, stimuleren van schonere mobiliteit en het dempen van plotselinge uitschieters.
Wat kun je zelf doen
Volledig ontkomen lukt niet, maar je kunt de klap verzachten. Plan ritten slim, combineer boodschappen, check bandenspanning en rij rustiger. Vaak scheelt dat verrassend veel liters. Overweeg bij aanschaf ook zuiniger modellen of alternatieven als deelauto’s.
Let op timing van tanken, want prijzen wisselen per dag en locatie. Vergelijk apps, profiteer van voordeelacties en voorkom omrijden. Het zijn geen tovermiddelen, maar samen leveren ze vaak precies dat beetje lucht in je budget.
Wat betekent dit voor dieselrijders
Op korte termijn lijkt de grootste klap voor dieselrijders. Na de eerdere stijgingen op de wereldmarkt volgt de binnenlandse tik van circa twaalf cent. Voor professionals met hoge jaarkilometrages is dat een risico dat marges snel opeet.
Zij zullen proberen te heronderhandelen over tarieven of brandstoftoeslagen invoeren. Lukt dat niet, dan gaan ritten, pakketjes, boodschappen en verbouwingen meer kosten. Uiteindelijk betaalt de hele keten mee, ook wie zelf niet op diesel rijdt.
En voor benzinerijders
Voor benzinerijders is de grote beweging meer op middellange termijn. De Europese ETS2-prikkel valt samen met het aflopen van de Nederlandse korting. Tot die tijd blijft de markt leidend, maar de richting voor 2028 is onmiskenbaar omhoog.
Wie toch al nadacht over overstappen, kan dit moment gebruiken om opties te wegen: zuiniger benzine, plug-in hybride, volledig elektrisch of juist tweedehands met lage afschrijving. Reken goed door, inclusief laadmogelijkheden, onderhoud, verzekering en eventuele fiscale voordelen.
Politiek en publiek debat
Het debat over betaalbaar rijden versus verduurzaming zal feller worden. Veel Nederlanders willen wel schoner, maar niet fors duurder. Politiek ligt de sleutel bij slimme combinaties: steun bij de overstap, tijdige communicatie en voorspelbare stappen in plaats van schokgolven.
Intussen is helder dat zonder ingrijpen de pompprijs oploopt, voor diesel én benzine. Hoe we kosten, klimaat en mobiliteit in balans brengen, raakt ons allemaal. Wat vind jij? Praat mee op onze socials – we lezen graag je reactie.
