Bevrijdingsdag is zo’n dag die je voelt in je hart, maar niet altijd in je rooster. Veel Nederlanders denken dat 5 mei standaard vrij is, maar in de praktijk hangt het af van je werkgever en cao.
Wat 5 mei voor werknemers betekent
Goed nieuws: de kans dat jij 5 mei wél vrij bent, groeit. Steeds meer werkgevers leggen in afspraken vast dat Bevrijdingsdag een betaalde vrije dag is. Dat scheelt vakantiedagen en geeft ruimte om echt bij vrijheid stil te staan.
Die ontwikkeling is de laatste jaren duidelijk zichtbaar. Waar eerder vooral sectoren met een sterke traditie rond 5 mei vooroplopen, volgen nu steeds meer branches. Daardoor neemt de kans toe dat ook jouw organisatie meebeweegt met deze landelijke trend.
Cijfers uit recente cao’s
Uit recente cijfers blijkt een duidelijke stijging. In 2022 nam slechts een klein deel van de cao’s Bevrijdingsdag als vrije dag op: zo’n acht procent. Een paar jaar later, in 2025, was dat al toegenomen naar dertien procent.
Dat lijkt misschien nog beperkt, maar op cao-niveau is dit een forse beweging. Elke procentpunt staat voor tienduizenden werknemers. Zodra grote sectoren hun voorbeeld volgen, kan het aantal mensen dat jaarlijks vrij is snel verder groeien.
Verwachting voor 2026
De Algemene Werkgeversvereniging Nederland verwacht dat de stijgende lijn doorzet. Hun inschatting: in 2026 hebben opnieuw meer werknemers 5 mei als betaalde vrije dag. Werkgevers zien steeds vaker de maatschappelijke waarde én de duidelijkheid richting personeel en planning.
Voor jou betekent dit concreet dat je kansen elk jaar iets toenemen. Zeker als jouw sector graag met de markt meebeweegt, is de kans groot dat Bevrijdingsdag stap voor stap doorschuift van uitzondering naar nieuwe, jaarlijkse norm.
Hoe 5 mei ooit begon
Bevrijdingsdag werd direct na de Tweede Wereldoorlog ingevoerd. In 1945 vierde Nederland het einde van de bezetting, en 5 mei kreeg een vaste plek. In de eerste jaren was het idee eenvoudig: iedereen elk jaar vrij.
In 1949 kreeg iedereen daadwerkelijk vrij op 5 mei. Toch bleef dat niet lang zo. Al snel kwam de discussie op gang of het aantal vrije dagen rond het voorjaar niet te veel drukte op werk, scholen en dienstverlening legde.
Waarom de regeling veranderde
Een praktische reden speelde mee: de verjaardag van koningin Juliana viel in dezelfde periode, waardoor meerdere vrije dagen dicht op elkaar lagen. Dat werd logistiek onhandig gevonden, zeker voor bedrijven die afhankelijk zijn van continue productie of dienstverlening.
Er kwam daarom een compromis: Bevrijdingsdag werd formeel een nationale feestdag, maar het vrij zijn werd op veel plekken ingeperkt. Zo ontstond het bekende systeem waarbij werknemers eens in de vijf jaar automatisch een vrije dag kregen.
Van vijfjaarlijks naar jaarlijks
In 1959 adviseerde de Stichting van de Arbeid om de vijfjaarlijkse vrije dag breed te hanteren. Dat advies zette de toon voor decennia. Toch groeit inmiddels het gevoel dat 5 mei ieder jaar een vrije dag hoort te zijn.
De maatschappelijke waardering voor herdenken en vieren is toegenomen, en bedrijven merken dat een heldere, jaarlijkse regeling rust geeft. Minder discussie op de werkvloer, meer voorspelbaarheid in roosters: dat helpt zowel werkgevers als werknemers vooruit.
Wat het kabinet in 2019 zei
In 2019 deed het kabinet een duidelijke oproep aan werkgevers en organisaties: maak van 5 mei zo veel mogelijk een jaarlijkse vrije dag. Geen plicht, wel een stevige duw in de rug richting een consequente, landelijke praktijk.
Sindsdien zie je dat steeds meer cao’s de knop omzetten. Zeker bij nieuwe onderhandelingen wordt 5 mei vaker structureel opgenomen. Soms als extra vrije dag, soms in ruil voor een andere feestdag of via tijd-voor-tijdafspraken.
Hebben we niet al genoeg vrije dagen
Die vraag komt vaak voorbij. Nederland telt negen nationale feestdagen, minder dan veel andere landen. België heeft er bijvoorbeeld tien. En in landen als Zweden en Japan kan het oplopen tot veertien of zelfs zestien feestdagen per jaar.
In dat licht oogt een jaarlijkse vrije dag op 5 mei helemaal niet overdreven. Het past bovendien bij hoe we leren omgaan met ceremoniele momenten: niet alleen herdenken, maar ook vieren en samen stilstaan bij wat vrijheid vandaag betekent.
Wat dit betekent voor jouw cao
Of jij vrij bent op Bevrijdingsdag hangt uiteindelijk af van je cao of individuele afspraken bij je werkgever. Controleer daarom de cao-tekst of vraag het na bij HR, je leidinggevende of, als je die hebt, je vakbond.
Staat 5 mei er nog niet tussen, dan kan dat in de toekomst veranderen. De trend werkt in je voordeel. Soms gaat het snel bij een nieuwe cao, soms duurt het tot een volgende onderhandelingsronde of reorganisatie.
Let op de kalender en het weekend
Niet elk jaar merk je het verschil even sterk. Als 5 mei in het weekend valt, ben je vaak toch al vrij. Dan draait het vooral om of je werkgever een vervangende vrije dag of toeslagregeling heeft afgesproken.
Ook voor roosters in zorg, horeca en dienstverlening geldt: vrij is niet altijd mogelijk, maar compensatie vaak wel. Kijk of je recht hebt op uitbetaling, tijd-voor-tijd of een andere regeling die de waarde van de feestdag respecteert.
Tips om het gesprek te voeren
Wil je 5 mei in jouw organisatie op de agenda krijgen, hou het concreet. Verwijs naar de ontwikkelingen in cao’s, de oproep van het kabinet in 2019 en de voordelen voor planning, betrokkenheid en employer branding. Feiten helpen echt.
Kom daarnaast met een praktisch voorstel: structureel vrij, een vervangende dag, of tijd-voor-tijd. Hoe duidelijker de impact op roosters en kosten, hoe sneller besluitvorming gaat. En laat zien wat medewerkers op 5 mei doen: vieren, vrijwilligerswerk, samenkomen.
De blik op de toekomst
Alles wijst erop dat Bevrijdingsdag als vrije dag steeds belangrijker wordt. Werkgevers erkennen de historische betekenis en de verbindende kracht. Als de huidige trend doorzet, voelt jaarlijks vrij op 5 mei over een paar jaar als vanzelfsprekend.
Voor nu blijft het afhankelijk van je cao en werkgever, maar de richting is duidelijk. Check je afspraken, plan je vrije dagen slim en laat je stem horen. En vertel ons: hoe vier jij 5 mei? Reageer via onze socials.
