In aanloop naar de verkiezingen van 29 oktober klinkt een opvallende waarschuwing uit eigen kamp: JA21-leider Joost Eerdmans stelt dat een overweldigende winst voor de PVV wel eens averechts kan uitpakken voor rechtse stemmers. Niet omdat hij het niet eens is met Wilders’ plannen — maar omdat hij vreest dat geen enkele partij met de PVV wíl regeren.
“Hoe groter Wilders wordt, hoe kleiner de kans op rechts beleid”
Tijdens een verkiezingsbijeenkomst in een vol poppodium Annabel in Rotterdam was Eerdmans glashelder: “Als de PVV de grootste wordt, maar niemand wil met hen in zee, dan eindigt het alsnog in een kabinet met D66, GroenLinks-PvdA, VVD en NSC. Dan krijgt Nederland alsnog links beleid, ondanks een rechtse meerderheid in het land.”
Het publiek luisterde ademloos, maar Eerdmans richtte zich vooral tot één groep: de zwevende rechtse kiezer. Hij waarschuwde voor een scenario waarin Wilders stemmen trekt, maar zichzelf buiten spel zet — en zo de formatie uit handen geeft.
“Rechts beleid zonder chaos”
Eerdmans presenteert JA21 als het stabiele alternatief voor kiezers die stevige standpunten willen over migratie, veiligheid en betaalbaarheid, maar zonder de polarisatie die Wilders omringt. “Wij willen daadkracht, maar zonder chaos,” herhaalde hij. De partij profileert zich als constructief rechts — voor wie genoeg heeft van schreeuwpartijen, maar ook van stilstand.
Het verwijt aan de PVV is niet inhoudelijk, maar strategisch. “Ik zou liever met de PVV regeren dan met D66,” erkende Eerdmans openlijk op NPO 1. “Maar ik weet ook wat er gebeurt als partijen zich weigeren aan tafel te zetten met Wilders. Dan krijgen we géén rechts kabinet.”
Oud-staatssecretaris sluit zich aan bij JA21
Een opvallende aanwezige tijdens de bijeenkomst was Ingrid Coenradie, oud-staatssecretaris namens de PVV en nu kandidaat voor JA21. Ook zij wees op het risico van uitsluiting. “Ik weet hoe het werkt binnen de PVV, en ik weet hoe lastig samenwerking kan zijn. Maar dat mag geen reden zijn om stil te blijven staan.”
Coenradie benadrukte dat JA21 niet meegaat in ‘persoonlijke vetes’ of symbolisch verzet. “Wij willen bouwen aan rust, duidelijkheid en beleid dat uitvoerbaar is.”
Het rechtse speelveld wordt drukker — en spannender
Met PVV, JA21, BBB én VVD die allemaal vissen in de rechtse vijver, is de concurrentie moordend. En Eerdmans weet dat versnippering gevaarlijk is. “We moeten oppassen dat we elkaar niet verzwakken,” waarschuwde hij. “Versplintering op rechts is een cadeautje voor links.”
Onder politieke analisten groeit het idee dat JA21 zich steeds nadrukkelijker positioneert als de enige partij op rechts die én wil regeren én realistische plannen presenteert. “Wij zijn er niet voor de show. Wij willen verantwoordelijkheid dragen.”
VVD twijfelt, NSC dekt zich in, D66 zegt nee
De formatievraag hangt als een schaduw boven deze verkiezingen. VVD-leider Yesilgöz sluit samenwerking met de PVV niet uit, maar doet dat onder strikte voorwaarden. NSC-leider Omtzigt houdt afstand. D66 heeft de deur naar Wilders definitief gesloten.
In die context probeert Eerdmans zich te profileren als de verbindende factor: ideologisch rechts, maar bestuurlijk betrouwbaar. “We willen verandering, maar geen chaos. Beleid dat werkt, geen blokkades.”
Slotfase wordt beslissend
Met nog een kleine twee weken tot de stembus, stijgt de druk. De PVV staat stevig in de peilingen, maar de vraag is: wat gebeurt er in de laatste week, als kiezers gaan nadenken over regeringsdeelname?
Eerdmans hoopt dan op strategisch inzicht van zijn doelgroep. “Wie écht rechts beleid wil, moet ook zorgen dat het uitvoerbaar blijft. Dan is JA21 de verstandige keuze.”
De komende televisiedebatten worden cruciaal. Daar wil Eerdmans het verschil maken: geen vuurwerk, maar degelijkheid. “Wij staan voor rechtse politiek die volwassen genoeg is om verantwoordelijkheid te nemen.”
Rechtse kiezer moet kiezen: invloed of intentie?
Wat rest, is een duidelijke oproep. Volgens Eerdmans staan rechtse stemmers voor een strategische keuze: stemmen ze op de partij die het hardst roept, of op de partij die de meeste kans maakt om mee te doen?
“Als Wilders wint, maar niemand met hem praat, blijft rechts met lege handen achter,” aldus Eerdmans. “Dan regeert links alsnog — en daar is niemand op rechts bij gebaat.”
De vraag is of zijn waarschuwing op tijd komt. De kiezer beslist op 29 oktober. Maar één ding is duidelijk: op rechts wordt niet alleen gestreden om stemmen, maar ook om de toekomst van het kabinetsbeleid.
